Το κατώφλι του Προεδρικού Μεγάρου πέρασε σήμερα το πρωί ο επικεφαλής της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ανασυγκρότηση της Κτηνοτροφίας στην Κύπρο, Σταύρος Μαλάς. Παρέδωσε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, την πολυαναμενόμενη Έκθεση, πάνω στην οποία θα βασιστούν οι αποφάσεις της κυβέρνησης για την επόμενη μέρα του αφθώδους πυρετού. Τόσο για άμεσες εφαρμογές, όπως το ποιες πληγείσες κτηνοτροφικές μονάδες θα επαναλειτουργήσουν, μετά την απολύμανση και το πράσινο φως των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών (σύμφωνα με τους επιστήμονες, εάν δεν υπάρξει ενεργό κρούσμα αφθώδους πυρετού, η επαναλειτουργία τοποθετείται μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου), όσο και για απώτερες, σε βάθος δεκαετίας, που σχετίζονται με την παραγωγικότητα και ανθεκτικότητα του κλάδου.
Μετά την παραλαβή της πολυσέλιδης Έκθεσης, η οποία περιλαμβάνει μία ολοκληρωμένη αξιολόγηση του πώς είναι δομημένη η κτηνοτροφία της Κύπρου σήμερα και ποιες τομές πρέπει να γίνουν, απομένει να αποφασίσει η κυβέρνηση αν θα την αποδεχτεί και υλοποιήσει στην ολότητά της, δεδομένου ότι, σύμφωνα με πληροφόρηση, απαιτούνται τεράστιες οικονομικές δαπάνες και εκτενής προγραμματισμός.
Μετακινήσεις και αποζημιώσεις
Ενδεικτικά, ένα λεπτό σημείο στην Έκθεση, αφορά την άμεση απόφαση του κράτους για το ποιες πληγείσες από τον αφθώδη πυρετό μονάδες θα επαναλειτουργήσουν. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Π», η Έκθεση της Ομάδας Μαλά περιλαμβάνει προδιαγραφές χωροθέτησης, με καταγεγραμμένη την ελάχιστη απόσταση μεταξύ των κτηνοτροφικών μονάδων, ώστε να μην επαναληφθούν στο μέλλον τα φαινόμενα της ταχείας, σε μορφή ντόμινο, μετάδοσης ενός ιού σε εφαπτόμενες μονάδες, μία εικόνα που επικρατεί σήμερα.
«Με βάση αυτό το κριτήριο αλλά και τις δηλώσεις που έγιναν από πληγέντες κτηνοτρόφους για επιθυμία επαναδραστηριοποίησης, θα πρέπει να γίνει κάποιος σχεδιασμός», ανέφερε στον «Π» άριστος γνώστης της Έκθεσης Μαλά και εμπλεκόμενος στους σχεδιασμούς. «Συνεπώς κάποιοι θα πρέπει να μετακινηθούν από τις περιοχές που δραστηριοποιούνταν μέχρι σήμερα», τόνισε. Αυτό όμως προϋποθέτει πολιτικές αποφάσεις για αποζημιώσεις και αντίσταση σε έξωθεν πιέσεις.
Αν μέχρι τον Νοέμβριο δεν προκύψει ενεργό κρούσμα του αφθώδους πυρετού, κάποιοι κτηνοτρόφοι θα επαναδραστηριοποιηθούν με βάση μία προτεραιοποίηση, λόγω του ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις της απόστασης από άλλες μονάδες. Για εκείνους που θα μείνουν πίσω, θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος μέχρι την επαναδραστηριοποίηση. Την ίδια ώρα, εάν υλοποιηθεί κατά γράμμα η Έκθεση, σε κτηνοτροφικές περιοχές συνωστισμού, όσοι κτηνοτρόφοι διατηρούσαν μέχρι σήμερα μονάδες με μικρούς αριθμούς ζώων, παραδείγματος χάριν, από 5 μέχρι 50 ζώα, αυτές θα πρέπει να συνενωθούν με άλλες.
Η υποβάθμιση του κρέατος έφερε τον αφθώδη πυρετό
Η χωροθέτηση αφορά μόνο ένα κεφάλαιο της Έκθεσης, μεταξύ πολλών. Άξιας προσοχής είναι η ανάλυση της απουσίας στρατηγικής για τη βιομηχανία του κρέατος. Μέχρι σήμερα όλη η κυπριακή κτηνοτροφία στηρίζεται αποκλειστικά στην εξαγωγή του χαλουμιού, υποβαθμίζοντας σε τεράστιο βαθμό το κρέας. Σύμφωνα με την Έκθεση Μαλά, εδώ εντοπίζεται ο λόγος για τον οποίο έφτασε ο αφθώδης πυρετός. Η μη σταθερή ανάπτυξη της παραγωγής κρέατος από την αιγοπροβατοτροφία, οδήγησε σε παράνομες συναλλαγές με τα κατεχόμενα. Σύμφωνα με γνώστη της Έκθεσης, δεδομένου ότι η κτηνοτροφία μέχρι σήμερα είναι κατευθυνόμενη αποκλειστικά στην παραγωγή χαλουμιού, οι παραγωγοί έπρεπε να βρουν τρόπο να διαθέσουν τα πλεονάσματα του κρέατος. Το αποτέλεσμα ήταν να τα προωθούν μέσα από παράνομες διαδικασίες στις κατεχόμενες περιοχές.
Πιο παραγωγικά και ανθεκτικά ζώα
Ένας άλλος κύριος άξονας στη Μελέτη είναι η χαμηλή παραγωγικότητα της κυπριακής αιγοπροβατοτροφίας και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί. Άλλη θεματική είναι η αποδυνάμωση της γενετικής ταυτότητας των τοπικών ζωικών πληθυσμών. Στην ουσία, η Επιτροπή Μαλά έρχεται να προτείνει την αξιοποίηση όσο το δυνατόν πιο παραγωγικών ζώων, ανθεκτικών επίσης στο στρες που τους δημιουργεί το ζεστό κλίμα της Κύπρου. Συγχρόνως, ένα άλλο κεφάλαιο στα ευρήματα αφορά την ανεπαρκή έρευνα για ανάπτυξη και καινοτομία σε σχέση με τον κτηνοτροφικό κλάδο.
Το πλήγμα και η «επόμενη μέρα»
Η εργασία της Επιτροπής έγινε με αφορμή την κρίση του αφθώδους πυρετού, η οποία από τις 20 Φεβρουαρίου, όταν εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα, έχει επιφέρει βαρύ πλήγμα στον κτηνοτροφικό κλάδο. Συγκεκριμένα, τα μολυσμένα αιγοπρόβατα, τα οποια οδηγήθηκαν σε θανάτωση, ανήλθαν σε 52.632, αποτελώντας το 11,5% του συνολικού πληθυσμού, οι χοίροι 24.483 (7,8%) και τα βοοειδή 3.018 (3,5%). 121 συνολικά κτηνοτροφικές μονάδες μολύνθηκαν από τον ιό. Σύμφωνα με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, οι διαδικασίες καταστροφής των εν δυνάμει μολυσματικών υλικών σε αυτές αναμένεται να ολοκληρωθούν στο τέλος του Σεπτεμβρίου. Ακολούθως θα τοποθετηθούν ζώα – μάρτυρες για διάστημα περίπου 40 ημερών. Εάν αυτά δεν νοσήσουν και νοουμένου ότι η περιοχή μίας μονάδας θα είναι καθαρή από τον ιό, στο διάστημα μεταξύ των μηνών Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες θα ανάψουν το πράσινο φως για επαναλειτουργία μίας μονάδας. Τότε είναι που αρχίζει και η «επόμενη μέρα της κυπριακής κτηνοτροφίας», η οποία εδράζεται στην Έκθεση της Ομάδας Μαλά.
