Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επένδυσε στο γεγονός ότι ο κοινός του πόλεμος με τον Ντόναλντ Τραμπ θα ανέτρεπε τους θρησκευτικούς ηγέτες του Ιράν και θα τον ενίσχυε εκλογικά, εμφανίζοντας τον ως τον αρχιτέκτονα μιας συμμαχίας ΗΠΑ-Ισραήλ που θα αναδιαμόρφωνε τη Μέση Ανατολή.
Αντ΄αυτού, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με τον Τραμπ, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιδιώκει να απομακρυνθεί από τον πόλεμο, με τους στόχους και των δύο ηγετών να μην έχουν επιτευχθεί και τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις να έχουν παγιδευτεί στον Λίβανο, αναφέρει το Reuters.
Δημόσια, η ισραηλινή κυβέρνηση εμφανίζεται προσεκτική, αποφεύγοντας να συγκρουστεί ανοιχτά με τον Αμερικανό πρόεδρο, που είναι γνωστός για την οξύθυμη στάση του απέναντι στους επικρτιές του.
Παρασκηνιακά, όμως, η δυσαρέσκεια είναι έντονη.
Η προκαταρκτική συμφωνία είναι «τρομερή για το Ισραήλ», δήλωσε ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, δίνοντας μια ειλικρινή εκτίμηση υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Και δεν υπάρχει κανείς στην ισραηλινή ηγεσία που να το βλέπει διαφορετικά, από τον πρωθυπουργό μέχρι τον αρχηγό του επιτελείου», αναφέρει στο Reuters ισραηλινός αξιωματούχος.
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι μέσα στις επόμενες 60 ημέρες θα διαπραγματευτεί τους πλήρεις όρους της τελικής συμφωνίας με την Τεχεράνη, με στόχο να αντιμετωπιστούν οι αμερικανικές και ισραηλινές ανησυχίες, κυρίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι η περίοδος αυτή μπορεί να παραταθεί, περιορίζοντας την ελευθερία στρατιωτικής δράσης του Ισραήλ, χωρίς να έχουν επιλυθεί τα βασικά ζητήματα ασφαλείας.
Ο Νετανιάχου και ο Τραμπ έχουν επανειλημμένα συγκρουστεί σχετικά με την άρνηση του Ισραήλ να περιορίσει την στρατιωτική επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν στον Λίβανο, όπου η παύση των εχθροπραξιών αποτελεί βασική ιρανική απαίτηση.
Στις αρχές του μήνα, ο Τραμπ χαρακτήρισε «τρελό» τον Νετανιάχου σε μια οργισμένη τηλεφωνική κλήση, δίνοντας εντολή να μην επιτεθεί στη Βηρυτό όσο οι ΗΠΑ επιχειρούν μια συμφωνία με το Ιράν.
Ο Νετανιάχου ακύρωσε τις επιθέσεις εκείνη την ημέρα, αλλά χτύπησε τα νότια προάστια της Βηρυτού μια εβδομάδα αργότερα, προκαλώντας ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις στο Ισραήλ και δημόσια επίπληξη και των δύο πλευρών από τον Τραμπ.Λίγες ώρες πριν οι ΗΠΑ και το Ιράν ανακοινώσουν την ενδιάμεση συμφωνία τους, το Ισραήλ έπληξε ξανά την πρωτεύουσα του Λιβάνου την Κυριακή, μετά την εκτόξευση ρουκετών προς το Ισραήλ από τον Λίβανο, μια επίθεση που ο Τραμπ χαρακτήρισε «μικρή και χωρίς νόημα».
Το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από την συμφωνία Ιράν - ΗΠΑ
Ο Νετανιάχου, ο οποίος αντιμετωπίζει εκλογές το φθινόπωρο, τις οποίες προβλέπεται να χάσει, μπορεί να είναι πιο πρόθυμος να αψηφήσει τον Τραμπ, καθώς αντιμετωπίζει το ισραηλινό κοινό, το οποίο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, έχει γίνει επιφυλακτικό απέναντι στη δέσμευση του Αμερικανού προέδρου στην ασφάλεια του Ισραήλ.
«Αυτή είναι μια αρκετά έντονη στιγμή απόκλισης συμφερόντων», δήλωσε ο Νταν Σαπίρο, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ υπό την κυβέρνηση Ομπάμα, ο οποίος τώρα εργάζεται στο think tank Atlantic Council.
«Θα προσπαθήσει να μην αντιταχθεί ανοιχτά (στη συμφωνία), ώστε να μην εμπλακεί σε καβγά με τον Τραμπ», δήλωσε ο Σαπίρο. «Αλλά θα δείξει ότι το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από αυτήν και ότι το Ισραήλ επιφυλάσσεται των δικαιωμάτων του».
Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ, ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι τα στρατεύματα θα παραμείνουν ανεπτυγμένα στις ζώνες ασφαλείας που έχει καταλάβει το Ισραήλ στον Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα «επ' αόριστον» για να εξαλείψει αυτό που αντιλαμβάνεται ως απειλές των μαχητών.
«Εάν το Ιράν επιτεθεί στο Ισραήλ λόγω των γεγονότων στον Λίβανο, θα του επιτεθούμε με όλη μας τη δύναμη», δήλωσε ο Κατζ.
Τρεις Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Ισραήλ θεωρεί πολύ πιθανό η 60ήμερη συμφωνία να παραταθεί σε 90 ημέρες, με τις ΗΠΑ να διατηρούν την ανάπτυξη στρατιωτικών μέσων στην περιοχή καθώς διαπραγματεύονται μια ευρύτερη συμφωνία.
Δύο ακόμα Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Ισραήλ εξεπλάγη την περασμένη εβδομάδα όταν ο Τραμπ δήλωσε για πρώτη φορά ότι μια συμφωνία με το Ιράν ήταν κοντά. Αναγνώρισαν ότι το Ισραήλ είχε μικρή επιτυχία στην άσκηση επιρροής στις συνομιλίες.
Ο Νετανιάχου «δεν μπορεί να προωθήσει την συμφωνία στο Ισραήλ»
Ο Νετανιάχου, ο οποίος στο παρελθον είχε συγκρουστεί με την Ουάσινγκτον υπό τις κυβερνήσεις των Δημοκρατικών Μπαράκ Ομπάμα και Τζο Μπάιντεν, εδώ και καιρό παρουσιάζει παρουσίαζε ως πλεονέκτημα τη σχέση του με τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, το Ισραήλ εξασφάλισε σημαντικές αλλαγές πολιτικής από την Ουάσινγκτον, η οποία μετέφερε την πρεσβεία της στην Ιερουσαλήμ και υποστήριξε τις «Συμφωνίες του Αβραάμ» που έφεραν το Ισραήλ επίσημους διπλωματικούς δεσμούς με τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν.
Στο θέμα του Ιράν, ο Τραμπ απέρριψε μια πυρηνική συμφωνία που είχε διαπραγματευτεί υπό τον Ομπάμα, για την οποία το Ισραήλ αντιδρούσε εδώ και καιρό ότι ήταν πολύ χαλαρή. Κατά τη διάρκεια των εκλογών του 2019, ο Νετανιάχου παρουσίασε τεράστιες διαφημιστικές πινακίδες της προεκλογικής του εκστρατείας στο Τελ Αβίβ και την Ιερουσαλήμ, στις οποίες έδειχνε τον ίδιο και τον Τραμπ να χαμογελούν και να σφίγγουν τα χέρια.
Αλλά τώρα, η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν υπονομεύει το επιχείρημα του Νετανιάχου ότι μια στενή σχέση με τον Τραμπ τον διαφοροποιεί από άλλους υποψηφίους για πρωθυπουργό, δήλωσε ο Τζόναθαν Ρίνχολντ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Μπαρ-Ιλάν, κοντά στο Τελ Αβίβ.
«(Ο Νετανιάχου) δεν θα μπορέσει να προωθήσει αυτή τη συμφωνία στο ισραηλινό κοινό», είπε ο Ρίνχολντ. «Το καλύτερο που μπορεί να ελπίζει είναι να μην καταφέρουν να καταλήξουν σε συμφωνία και ο πόλεμος να ξαναρχίσει προς όφελος του Ισραήλ σε 60 ημέρες».
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή από το Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ, μόνο το 41% των Ισραηλινών πιστεύουν ότι η ασφάλειά τους αποτελεί κεντρική προτεραιότητα για τον Τραμπ, από 64% τον Μάρτιο.
Ο Ελί Κοέν, υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ, δήλωσε ότι το Ισραήλ θα ήταν έτοιμο να δράσει μόνο του εάν το Ιράν ανασυγκροτήσει τις πυρηνικές και πυραυλικές του δυνατότητες, αν και είπε ότι οι πιθανότητες η Τεχεράνη να κάνει αυτό το βήμα κατά τη διάρκεια της θητείας Τραμπ ήταν χαμηλές.
«Εάν το Ιράν προσπαθήσει να ανανεώσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά πυραυλικά του προγράμματα, θα είμαστε εκεί και θα δράσουμε», δήλωσε ο Κόεν στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα του Ισραήλ, Καν.
