Σειρά επιτόπιων διοικητικών ελέγχων σε συγκεκριμένες εταιρείες και προμηθευτές προγραμματίζει η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή για να διαπιστωθεί αν δικαιολογείται μία σειρά από συνεχιζόμενες αυξήσεων σε τιμές προϊόντων. Οι έλεγχοι, μεταξύ άλλων, θα αφορούν ζυμαρικά, κατεψυγμένα ζυμαρικά, κατεψυγμένα εισαγόμενα ψάρια, παγωτά, βρεφικές πάνες, είδη οικιακού καθαρισμού.
Μιλώντας στο podcast «Ματιά στην Οικονομία», η προϊστάμενη του Κλάδου Ανταγωνισμού της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Εμπορίου, Αλίκη Ιορδάνου, επεσήμανε ότι παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις, καταγράφονται συγκρατημένες αυξήσεις στις τιμές, κυρίως στα τρόφιμα.
Αναφερόμενη στο e-kalathi, σημείωσε ότι σε αντίθεση με τα στοιχεία του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, αυξήσεις διαπιστώνονται σε 225 προϊόντα, εκ των οποίων στα 74 προϊόντα η αύξηση είναι 1% με 2%, σε 36 δεν υπήρξε μεταβολή και σε 87 υπήρξε μείωση.
Σε ερώτηση εάν δικαιολογούνται όλες οι αυξήσεις, απάντησε ότι «σε κάποιες κατηγορίες σίγουρα δικαιολογούνται. Δηλαδή βλέπουμε μεγάλες αυξήσεις στον καφέ, στα σοκολατοειδή, στις σοκολάτες, στα μπισκότα με σοκολάτα, όπου λέμε τους τελευταίους μήνες ότι υπάρχει τεράστια αύξηση στην τιμή κόκκων καφέ, λόγω ξηρασίας στη Βραζιλία».
Επίσης υπάρχει τεράστια αύξηση στις τιμές του κακάο στα χρηματιστήρια Νέας Υόρκης και Λονδίνου, λόγω της ξηρασίας στην Ακτή Ελεφαντοστού και στην Γκάνα. Όλη η Ευρώπη και το παγκόσμιο αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές πρώτης ύλης, οι οποίες αντικατοπτρίζονται στις τιμές των τελικών προϊόντων, σημειώνει η κ. Ιορδάνου.
Ωστόσο στην Κύπρο υπάρχουν και κάποιες αυξήσεις που ξεπερνούν το 5% ή και 10% και δημιουργούν κάποια ερωτηματικά. Η υπηρεσία εντόπισε τις εν λόγω αυξήσεις από τα τέλη Μαρτίου.
«Περιμέναμε γιατί υπήρξαν προσφορές μέσα στην περίοδο του Πάσχα, όμως συνεχίζουν να καταγράφονται αυξήσεις και πάλι, και έχουμε ήδη προγραμματίσει μία σειρά επιτόπιων διοικητικών ελέγχων».
Η κ. Ιορδάνου αναφέρει ότι στις υπεραγορές γίνονται συνέχεια έλεγχοι, για να διαπιστωθεί αν οι τιμές στο e-kalathi είναι οι ίδιες με τις τιμές στο ράφι και τις τιμές στο ταμείο, ενώ έλεγχοι πραγματοποιούνται και για την εφαρμογή του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ.
Οι προμηθευτές
Στους προμηθευτές, ωστόσο, σημείωσε, δεν γίνονται συχνά έλεγχοι «όποτε θεωρούμε ότι υπάρχει ανάγκη».
«Και γι' αυτό, έχουμε προγραμματίσει μία σειρά ελέγχων σε συγκεκριμένες εταιρείες, σε συγκεκριμένους προμηθευτές, είτε αφορά εισαγωγείς, είτε αφορά Κύπριους παραγωγούς για προϊόντα τα οποία από τον Μάρτιο και κυρίως από τα μέσα Απριλίου μέχρι σήμερα καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις πέραν του 5% ή και του 10%».
Σε συγκεκριμένες κατηγορίες, πρόσθεσε, π.χ. στο αλεύρι καταγράφονται αυξήσεις που τις έχει εντοπίσει και ο Σύνδεσμος Καταναλωτών, στα ζυμαρικά, στα κατεψυγμένα ζυμαρικά, στα κατεψυγμένα ψάρια που είναι εισαγόμενο προϊόν.
«Στο παγωτό έχουμε κάποιες πολύ μεγάλες αυξήσεις, όπως και μεγάλες μειώσεις που φτάνουν μέχρι και 10%». «Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, στις βρεφικές πάνες, είδη οικιακού καθαρισμού, τα οποία θα ελέγξουμε, δηλαδή θα κάνουμε έναν διοικητικό έλεγχο τιμολογίων, εξόδων κ.λπ.».
Πληθωρισμός 2,8% τον Απρίλιο
Οι έλεγχοι της υπηρεσίας, θα πραγματοποιηθούν σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός στην Κύπρο επιταχύνεται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε χθες η Στατιστική Υπηρεσία, ο πληθωρισμός στην Κύπρο εκτοξεύθηκε στο 2,8% τον Απρίλιο από 1,2% τον Μάρτιο, εξαιτίας της μεγάλης ανόδου στις τιμές των καυσίμων.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις συγκριτικά με τον Απρίλιο του 2025 σημειώθηκαν στις οικονομικές κατηγορίες Πετρελαιοειδή (18,3%) και Γεωργικά Προϊόντα (9,6%) ενώ η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στον Ηλεκτρισμό και το Νερό (-7,9%). Σε σχέση με τον Μάρτιο 2026 η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στα Πετρελαιοειδή (12,6%).
Συγκριτικά με τον Απρίλιο του 2025, οι μεγαλύτερες μεταβολές παρατηρήθηκαν στις κατηγορίες Μεταφορές (8,2%), Ένδυση και Υπόδηση (-5,3%), Τρόφιμα και μη Αλκοολούχα Ποτά (4,8%), Αναψυχή, Αθλητισμός και Πολιτισμός (4,2%) και Εκπαιδευτικές Υπηρεσίες (3,7%).
Σε σχέση με τον Μάρτιο του 2026, οι μεγαλύτερες μεταβολές παρατηρήθηκαν στις κατηγορίες Μεταφορές (8,3%), Ένδυση και Υπόδηση (5,2%) και Στέγαση, Ύδρευση, Ηλεκτρικό Ρεύμα, Φυσικό Αέριο και άλλα Καύσιμα (1,4%).
Ανάλυση επιπτώσεων σε μονάδες
Τη μεγαλύτερη θετική επίδραση στη μεταβολή του ΔΤΚ του Απριλίου 2026 σε σχέση με τον Απρίλιο 2025 είχαν οι κατηγορίες Εστιατόρια και Υπηρεσίες Παροχής Καταλύματος (3,11), Αναψυχή, Αθλητισμός και Πολιτισμός (2,82) και Αλκοολούχα Ποτά και Καπνός (1,85), ενώ τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση στη μεταβολή του ΔΤΚ του Απριλίου 2026 σε σχέση με τον Απρίλιο 2025 είχαν οι κατηγορίες Υγεία (-2,61), Ενημέρωση και Επικοινωνία (-1,61) και Ένδυση και Υπόδηση (-1,14).
Τη μεγαλύτερη επίπτωση στη μεταβολή του ΔΤΚ τον Απρίλιο 2026 σε σχέση με τον Μάρτιο 2026 είχαν οι κατηγορίες Μεταφορές (1,23), Ένδυση και Υπόδηση (0,32), Στέγαση, Ύδρευση, Ηλεκτρικό Ρεύμα, Φυσικό Αέριο και άλλα Καύσιμα (0,17) και Τρόφιμα και μη Αλκοολούχα Ποτά (-0,11).
Τη μεγαλύτερη θετική επίπτωση στη μεταβολή του ΔΤΚ του Απριλίου 2026 σε σύγκριση με τον δείκτη του Απριλίου 2025 είχαν οι Υπηρεσίες Αναψυχής (2,88), ενώ τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση είχαν οι Υπηρεσίες Κινητής Επικοινωνίας (-1,50).
Τα Καύσιμα και τα Λιπαντικά (0,72) είχαν τη μεγαλύτερη θετική επίδραση στη μεταβολή του ΔΤΚ του Απριλίου 2026 σε σχέση με τον αντίστοιχο δείκτη του Μαρτίου 2026, ενώ τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση είχαν τα Λαχανικά (-0,20).
Η γεωπολιτική διάσταση
Σύμφωνα με την κ. Ιορδάνου, οι γεωπολιτικές εξελίξεις από μόνες τους, μπορούν να δικαιολογήσουν κάποιες αυξήσεις. Δηλαδή, εξήγησε, η αύξηση στο κόστος ενέργειας, από τον Μάρτιο, αυξάνει (ειδικά για μια χώρα όπως η Κύπρος, που είναι μια μικρή ανοιχτή οικονομία, με τεράστια εξάρτηση στις εισαγωγές, και εισαγωγές πρώτων υλών και εισαγωγές έτοιμων προϊόντων) το κόστος των μεταφορικών, το κόστος παραγωγής στην Κύπρο και το κόστος της μεταφοράς εντός Κύπρου.
Οπότε, παρατήρησε, σίγουρα κάποιες αυξήσεις θα έχουν τα προϊόντα, οι οποίες δικαιολογούνται.
Ελεύθερη αγορά και e-kalathi
«Φυσικά είμαστε σε ελεύθερη αγορά. Οι υπεραγορές έχουν την ευχέρεια να τιμολογήσουν στις τιμές που θέλουν, ανάλογα με τα κόστη τους. Βεβαίως τα λειτουργικά τους κόστη, τα έξοδα διαφήμισής τους, τα διοικητικά τους και το κέρδος τους, που θέλει η καθεμία να έχει», υπογραμμίζει.
«Και εδώ είναι η σημασία της πλατφόρμας e-kalathi. Η διαφάνεια ασκεί πίεση και για μείωση των λειτουργικών εξόδων και για μείωση των κερδών στο τέλος της ημέρας». Όπως επισημαίνει, το e-kalathi προσφέρει την απαραίτητη διαφάνεια με δυνατότητα σύγκρισης τιμών και έχει πετύχει τον στόχο του που είναι να ασκεί πίεση στις τιμές και στον ανταγωνισμό.
Παραπλανεί ο σύνδεσμος
Στο πλαίσιο του podcast, η κ. Ιορδάνου, απαντά στις επικρίσεις του Συνδέσμου Καταναλωτών για το e-kalathi, κάνοντας λόγο για παραπλανητική εικόνα που δίνει προς τα έξω με σύγκριση ανόμοιων υπεραγορών.
Σύμφωνα με την κ. Ιορδάνου, ο σύνδεσμος «θεωρεί ότι είναι βασικά σε αντίθετο στρατόπεδο», δημοσιοποιώντας τις θέσεις του αντί να τις συζητά με την υπηρεσία.
«Θεωρώ ότι, ναι, πραγματικά δεν συμβάλλει στην προσπάθειά μας, παρόλο που το υπουργείο και χρηματικά στηρίζει τους συνδέσμους για να συμβάλλουν και στο έργο μας, που είναι συλλογική προσπάθεια. Είμαστε στη διάθεση του συνδέσμου για να λύσουμε τις όποιες απορίες, για να συζητήσουμε ό,τι επιθυμεί», υποδεικνύει.
