*Του Κρίτωνα Καψάλη
Με όλα όσα συνέβησαν τις τελευταίες μέρες στην Κύπρο, φαίνεται να ωρίμασε ο χρόνος για να αντιμετωπιστεί και η μεγάλη εκκρεμότητα που διαρκεί για μήνες σχετικά με την προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ, του έργου Great Sea Interconnector (GSI).
Η έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας και ευρύτερα της Ευρωπαϊκής ’Ενωσης στην Κύπρο για αντιμετώπιση απειλών και επιθέσεων από το Ιράν, δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον γεωπολιτικής ασφάλειας και για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Λευκωσίας.
Με δεδομένο ότι το έργο του GSI έχει ευρωπαϊκή σφραγίδα και χρηματοδότηση, ευνοείται από τη Δύση και ειδικά τις ΗΠΑ, αφορά άμεσα το Ισραήλ και τερματίζει την ηλεκτρική απομόνωση της Κύπρου από το ενεργειακό δίκτυο της Ευρώπης, δεν υπάρχουν άλλα επιχειρήματα για νέες καθυστερήσεις και αναβολές.
Το κεντρικό επιχείρημα της Κύπρου ότι θα πρέπει η Ελλάδα να αποδείξει έμπρακτα τη δυνατότητα υλοποίησης του έργου με την πόντιση του καλωδίου στο Αιγαίο, ξεθωριάζει μπροστά στην σαφή αποφασιστικότητα που επέδειξε τόσο η Αθήνα, όσο και οι χώρες της Ε.Ε. για στήριξη της Κύπρου.
Αυτή τη στιγμή που η Ευρώπη κινείται ενωμένη σε πρακτικά μέτρα (στρατιωτικά και άλλα) προστασίας των συμφερόντων των κρατών-μελών της, η Δύση έχει περιθωριοποιήσει την Τουρκία από τις εξελίξεις στη ΝΑ Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και Κύπρος και Ελλάδα απέκτησαν ουσιαστικό ρόλο στην περιοχή, είναι η ευκαιρία για προώθηση και υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Η Κύπρος, σήμερα, έχοντας στη φαρέτρα της την έμπρακτη στήριξη της Ελλάδας και της Ε.Ε., μπορεί να προχωρήσει στις απαιτούμενες αποφάσεις που θα διευκολύνουν την Αθήνα να υλοποιήσει την πόντιση του καλωδίου.
Η Τουρκία, σήμερα, δεν μπορεί να βάλει ουσιαστικά εμπόδια στην πόντιση του καλωδίου, γιατί θα βρει απέναντι της την ΕΕ, τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και την Ελλάδα. Πρόκειται για μια συγκυρία ιδανική για το όλο έργο. Το πιθανότερο είναι ότι οι όποιες αντιδράσεις της Τουρκίας θα περιοριστούν σε λεκτικό επίπεδο.
Η προώθηση του όλου έργου σήμερα έχει και μεγάλη οικονομική σημασία για την Κύπρο, αφού η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, θα εκτοξεύσει στα ύψη τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Ήδη, οι καταναλωτές ηλεκτρισμού στην Κύπρο υποφέρουν από το μεγάλο κόστος του ρεύματος και η κυβέρνηση καλείται, πέραν της επιδότησης που προσφέρει, να βρει και άλλες λύσεις μείωσης των τιμών ηλεκτρισμού.
Η προώθηση, λοιπόν, σήμερα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, θα έχει πολλαπλά οφέλη για την Κύπρο και την οικονομία της και η κυβέρνηση οφείλει να εγκύψει με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στο ζωτικό αυτό έργο.
Επιβεβαίωση τεχνικής βιωσιμότητας
Ήδη, όπως ανακοίνωσε η εταιρεία που κατασκευάζει το καλώδιο, η Nexans, έχει επιβεβαιωθεί και η τεχνική βιωσιμότητα του έργου, αφού η θαλάσσια δοκιμή (sea trial) για τα υποβρύχια ηλεκτρικά καλώδια του έργου της διασύνδεσης GSI, πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία σε καθορισμένη θαλάσσια περιοχή δυτικά της Σικελίας στην Ιταλία.
Τη δοκιμή υλοποίησε το εξειδικευμένο καλωδιακό πλοίο «Nexans Aurora», το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί επίσης στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής.
Σύμφωνα με την Nexans, η επιχείρηση σχεδιάστηκε για να προσομοιώσει τις πραγματικές συνθήκες εγκατάστασης του υποθαλάσσιου καλωδιακού συστήματος συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) 525 kV, σε πολύ μεγάλα θαλάσσια βάθη.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Nexans, η διαδικασία περιλάμβανε την εγκατάσταση και ανάκτηση τμημάτων του ηλεκτρικού καλωδίου -μαζί με τον σύνδεσμό τους- σε βάθος 3.000 μέτρων. Μετά την ανάκτηση, ακολούθησαν με επιτυχία οι ηλεκτρικές δοκιμές υψηλής τάσης, σε επίπεδα 30% πάνω από τα συνήθη βιομηχανικά πρότυπα, καθώς και οπτική επιθεώρηση του καλωδιακού συστήματος.
Με την ολοκλήρωση του οροσήμου της θαλάσσιας δοκιμής, τονίζεται, αίρονται οι οποιεσδήποτε ανησυχίες για την τεχνική βιωσιμότητα του έργου, καθώς αποδεικνύεται ότι το καλώδιο, που έχει ήδη κατασκευαστεί, μπορεί να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει με ασφάλεια σε βάθη της τάξης των 3.000 μ., κάτι που έμενε να επιβεβαιωθεί και στο πεδίο.
Δεδομένης της μεγάλης κλίμακας και των αυξημένων τεχνικών απαιτήσεων του GSI, το οποίο συγκαταλέγεται στα μακρύτερα και βαθύτερα υποβρύχια ηλεκτρικά συστήματα διασύνδεσης που έχουν σχεδιαστεί παγκοσμίως, η ολοκλήρωση της συγκεκριμένης δοκιμής αναδεικνύει τη σταθερή πρόοδο του έργου και ενισχύει την εμπιστοσύνη στην τεχνική ωριμότητα και την πορεία υλοποίησής του.
Με δεδομένο ότι το έργο είναι από κάθε πλευρά ώριμο (χρηματοδότηση, τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα, επενδυτικό ενδιαφέρον) για υλοποίηση, δεν μένει τίποτε άλλο, παρά η απόφαση της Λευκωσίας να ανάψει το πράσινο φως στην Αθήνα για να αρχίσουν οι εργασίες για την πόντιση του καλωδίου.
Εάν χαθεί και η σημερινή ευκαιρία, δεν ξέρουμε πότε θα καταστεί δυνατή η υλοποίηση ενός έργου που όλοι βλέπουν την αναγκαιότητα του για τα εθνικά και οικονομικά συμφέροντα της Κύπρου.
