Η κάλπη της 24ης Μαΐου οδήγησε σε εξακομματική Βουλή και τώρα τα έξι κοινοβουλευτικά κόμματα καλούνται να βρουν τρόπους συνεργασίας για να εκλέξουν πρόεδρο της Βουλής. Θεωρητικά όλα τα κόμματα επιθυμούν να κερδίσουν αυτή τη μάχη, εκλέγοντας τον δικό τους υποψήφιο. Ωστόσο υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες που αφορούν τα μεγέθη και τις δυνατότητες του καθενός για συμμαχίες. Οι μεγάλοι έχουν διαπραγματευτικό πλεονέκτημα λόγω του αριθμού των ψήφων. Κανένας όμως δεν μπορεί να εκλέξει πρόεδρο της Βουλής χωρίς τη στήριξη των άλλων και αυτό το δεδομένο δίνει διαπραγματευτικές δυνατότητες και στις πιο μικρές πολιτικές δυνάμεις. Επειδή λοιπόν το αποτέλεσμα των επιλογών ενός κοινοβουλευτικού κόμματος εξαρτάται από τις επιλογές των υπόλοιπων πέντε, δημιουργείται ένα πλαίσιο στρατηγικής αλληλεπίδρασης που φέρνει τα κόμματα στην καρδιά της θεωρίας των παιγνίων. Ο κάθε παίκτης προσπαθεί να προβλέψει τις κινήσεις του άλλου σε αυτό το ανταγωνιστικό περιβάλλον ώστε να διαμορφώσει μια στρατηγική νίκης και η διαδικασία μοιάζει με σκληρό πόκερ.
Αυτοπεποίθηση
Ήδη ο ΔΗΣΥ, που είναι το μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή και άρα έχει τις περισσότερες ψήφους (17), έλαβε και επίσημα την απόφαση να διεκδικήσει το αξίωμα με υποψήφια την πρόεδρο του κόμματος, Αννίτα Δημητρίου. Μπορεί το κόμμα της Δεξιάς να διαμηνύει ότι το αποτέλεσμα της κάλπης δημιούργησε κλίμα ευφορίας στον κόσμο του ΔΗΣΥ και την απαίτηση προς την ηγεσία για επαναδιεκδίκηση της προεδρίας της Βουλής, ωστόσο αυτή η απόφαση δεν λήφθηκε με μοναδικό κριτήριο το κοινό αίσθημα των συναγερμικών. Αντίθετα, είναι μια πολύ καλά υπολογισμένη απόφαση που δείχνει ότι έγινε ανάγνωση των αποτελεσμάτων της κάλπης από την Πινδάρου και των αδιεξόδων που υπάρχουν στην περίπτωση των άλλων κομμάτων.
Η απόφαση του ΔΗΣΥ ενέχει μεγάλο ρίσκο και γι' αυτό χαρακτηρίζεται ως μια κίνηση αυτοπεποίθησης. Ωστόσο δεν είναι μια απόφαση που λήφθηκε απάνω στο μεθύσι της μεγάλης νίκης του κόμματος. Αντίθετα, ο ΔΗΣΥ γνωρίζει ότι το ΔΗΚΟ δεν μπορεί να συνεργαστεί με τα υπόλοιπα κόμματα. Καταρχάς ήταν γνωστό ότι το ΑΛΜΑ αποκλείει την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου ή οποιουδήποτε άλλου βουλευτή του ΔΗΚΟ διότι είναι συγκυβερνών κόμμα. Η Πινδάρου αντιλαμβάνεται επίσης ότι ούτε το ΑΚΕΛ μπορεί να περάσει στον κόσμο της Αριστεράς το μήνυμα ότι ήρθε η ώρα να στηρίξουν τον πρόεδρο του ΔΗΚΟ. Το πολιτικό κόστος είναι μεγαλύτερο από το πολιτικό όφελος διότι θα πληγεί η πολιτική αξιοπιστία του ΑΚΕΛ εάν αποφασίσει να στηρίξει τον «σωματοφύλακα των τραπεζών».
Συνεπώς, ο ΔΗΣΥ έχει στο μυαλό του τον πρώτο γύρο και θεωρεί ότι το ΔΗΚΟ με τις 8 ψήφους χρειάζεται το ΕΛΑΜ (8) και την Άμεση Δημοκρατία (4) για να περάσει στον δεύτερο γύρο με 20 ψήφους έναντι των 17 ψήφων του ΔΗΣΥ και των 19 ψήφων του ΑΚΕΛ και του ΑΛΜΑ. Επίσης, η Πινδάρου αντιλαμβάνεται ότι η πολιτική αξιοπιστία και η δημόσια εικόνα των πολιτικών δυνάμεων σε αυτό το σημείο της απαξίωσης των παραδοσιακών κομμάτων αποτελεί μεγαλύτερο ζητούμενο από την προεδρία της Βουλής και άρα ο ΔΗΣΥ θα βγει κερδισμένος ακόμη και αν χάσει τη συγκεκριμένη μάχη. Υπάρχει και η επόμενη μέρα και ένα απαιτητικό εκλογικό ακροατήριο που θα κληθεί ξανά στην κάλπη σε κάποια στιγμή.
Το αίνιγμα
Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στο ΑΚΕΛ το οποίο θα λάβει τελικές αποφάσεις για την προεδρία της Βουλής την ερχόμενη Τρίτη. Θα συνεδριάσει το πρωί η Γραμματεία της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, η οποία θα εξετάσει όλα τα σενάρια και ενδεχομένως να καταλήξει σε συγκεκριμένες εισηγήσεις προς το Πολιτικό Γραφείο. Ακολούθως θα συνέλθει το Πολιτικό Γραφείο το οποίο θα συζητήσει τις προτάσεις της Γραμματείας στη βάση των δεδομένων που δημιούργησε η κάλπη της Κυριακής και οι αρχικές θέσεις των υπολοίπων, ώστε να λάβει μια στρατηγική απόφαση.
Την περασμένη εβδομάδα ο γ.γ. του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, συνάντησε και άκουσε τις θέσεις του προέδρου του ΔΗΚΟ, του επικεφαλής του κινήματος ΑΛΜΑ και του προέδρου της Άμεσης Δημοκρατίας. Το ΑΚΕΛ εισήλθε στον διάλογο με ανοικτή ατζέντα, χωρίς δηλαδή συγκεκριμένη πρόταση. Ούτε πρόβαλε κάποια υποψηφιότητα από το ΑΚΕΛ ούτε εισηγήθηκε ονόματα από τα άλλα κόμματα. Εξέφρασε ωστόσο τους προβληματισμούς του κόμματος για τα ονόματα που έθεσαν στο τραπέζι οι υπόλοιποι.
Ο Στέφανος Στεφάνου δήλωσε την Παρασκευή ότι «όλα είναι στο τραπέζι και τίποτα δεν είναι στο τραπέζι». Βέβαια τα περιθώρια του ΑΚΕΛ δεν είναι τόσο μεγάλα. Το κόμμα της Αριστεράς πέτυχε ένα πάρα πολύ καλό αποτέλεσμα στην κάλπη υπό τις περιστάσεις και αυτό οφείλεται στη στρατηγική επανάκτησης της αξιοπιστίας του κόμματος. Η κοινωνική ατζέντα που πρόταξε το ΑΚΕΛ προεκλογικά, με έμφαση στα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα, λειτούργησε με τρόπο πειστικό προς τους ΑΚΕΛικούς ψηφοφόρους για τον ρόλο της Αριστεράς και την ανάγκη στήριξης του κόμματος. Μεγάλη σημασία είχε και η σταθερή στάση στο κυπριακό πρόβλημα. Συνεπώς θα θεωρηθεί πισωγύρισμα εάν το ΑΚΕΛ γίνει μέρος μιας συμμαχίας με κόμματα που έχουν τις αντίθετες θέσεις.
Ιστορική ευκαιρία
Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, έχει μια ιστορική ευκαιρία να εκλεγεί πρόεδρος της Βουλής και φαίνεται ότι θα εξαντλήσει όλα τα περιθώρια. Εξού και ο διάλογος με όλες τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις χωρίς αποκλεισμούς και πολιτικά κριτήρια. Το ιδανικό σενάριο θα ήταν η εξασφάλιση στήριξης από τον ΔΗΣΥ. Όμως η Πινδάρου δεν είναι χαλί να πατήσει πάνω ο Νικόλας Παπαδόπουλος. Είναι το μεγαλύτερο κόμμα και έχει τις δικές του απαιτήσεις. Το σενάριο αυτό θα ήταν εφικτό εάν το ΔΗΚΟ αποφάσιζε να λάβει κάποιο ρίσκο. Η αποχώρηση από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και η συμμαχία με τον ΔΗΣΥ ενόψει προεδρικών εκλογών θα κλείδωναν τη νίκη του Νικόλα Παπαδόπουλου, αφού το ΕΛΑΜ θα τηρούσε στάση αποχής.
Η στροφή του ΔΗΚΟ προς το ΑΚΕΛ και προς το ΕΛΑΜ δεν φαίνεται να έχει αποδώσει καρπούς. Ο Στέφανος Στεφάνου εξήγησε στον πρόεδρο του ΔΗΚΟ πόσο δύσκολο είναι για το ΑΚΕΛ να στηρίξει την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου. Όμως ούτε το ΔΗΚΟ μπορεί να εξασφαλίσει στήριξη δίχως κανένα πολιτικό κόστος. Το κόμμα του Νικόλα Παπαδόπουλου είχε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα στην κάλπη διότι διεξήγαγε μια πετυχημένη προεκλογική εκστρατεία, δίχως σοβαρά λάθη και με τα σωστά μηνύματα. Σημαντικό ρόλο είχε και η προεκλογική ρητορική ορισμένων ΔΗΚΟϊκών στελεχών για συνέχιση της συνεργασίας με τον ΔΗΣΥ στη Βουλή. Οι ψηφοφόροι την περασμένη Κυριακή επικρότησαν αυτή την πολιτική κατεύθυνση και οι σχέσεις με τον ΔΗΣΥ δεν θα παραμείνουν άθικτες εάν ο Νικόλας Παπαδόπουλος γίνει μέρος μιας συμμαχίας που θα έχει βασικό στόχο να χάσει η Αννίτα Δημητρίου. Αυτό θα είναι το επιχείρημα είτε του ΕΛΑΜ είτε του ΑΚΕΛ εάν αποφασίσουν να στηρίξουν τον Νικόλα Παπαδόπουλο.
Η αποχή
Το ΕΛΑΜ έλαβε ήδη την απόφαση να διεκδικήσει την προεδρία της Βουλής στον πρώτο γύρο με δικό του υποψήφιο. Δεν έχει όμως ανακοινώσει ποιος θα είναι ο υποψήφιος αλλά κατά πάσα πιθανότητα θα είναι ο πρόεδρος του κόμματος Χρίστος Χρίστου. Σίγουρα δεν θα περάσει στον δεύτερο γύρο με τις 8 ψήφους του κόμματος. Ούτε φαίνεται να εξασφαλίζει στήριξη από κάποιο άλλο κόμμα. Το ΕΛΑΜ έχει κάνει γνωστό ότι αποκλείει τους 15 βουλευτές του ΑΚΕΛ και την πρόεδρο του ΔΗΣΥ. Άρα οι επιλογές του κόμματος είναι περιορισμένες. Εάν δηλαδή στον δεύτερο γύρο περάσουν οι υποψήφιοι του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ, τότε το ΕΛΑΜ θα τηρήσει στάση αποχής.
Η πολιτική απομόνωση δεν είναι ένα στοιχείο που ενοχλεί το ΕΛΑΜ. Τουναντίον, θεωρεί ότι του προσδίδει αντισυστημικό χαρακτήρα και αποφέρει όλο και περισσότερους ψήφους. Το αποτέλεσμα της περασμένης Κυριακής έδειξε ότι το συγκεκριμένο κόμμα ανεβάζει σταθερά τα ποσοστά του. Φαίνεται ότι το ΕΛΑΜ εργαλειοποιεί τον πολιτικό αποκλεισμό και, άρα, δεν επιθυμεί τις συνεργασίες. Μάλλον το 2028 θα αποφασίσει το ΕΛΑΜ εάν θέλει να γίνει κανονικό μέλος του πολιτικού συστήματος. Τώρα θα προσπαθήσει να αποφύγει συνεργασίες κατά του ΔΗΣΥ διότι στοχεύει στις συναγερμικούς ψήφους και δεν μπορεί να γίνει μέρος μιας εχθρικής συμμαχίας, αν όντως δεν θέλει να αποξενωθεί από τον κόσμο της Δεξιάς.
Βρεγμένη γάτα
Το ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη κατάφερε να εισέλθει στη Βουλή με τέσσερις βουλευτές και αυτό θεωρείται επιτυχία για ένα νέο κόμμα που δεν έχει κομματικό μηχανισμό και παρουσία στην επαρχία. Όμως από την ίδρυση της παράταξης τέθηκε ο στόχος του 2028 και το αποτέλεσμα καθόλου δεν ευνοεί τη στρατηγική του Οδυσσέα Μιχαηλίδη για τις προεδρικές εκλογές.
Σήμερα ο επικεφαλής του Κινήματος ΑΛΜΑ μοιάζει με βρεγμένη γάτα. Σε εκλογικό επίπεδο δεν έχει τον πολιτικό όγκο που του έδωσαν αρκετές δημοσκοπήσεις προεκλογικά. Ούτε αντικατοπτρίζει τη δημοφιλία που κατέγραφε σε έρευνες κοινής γνώμης. Το ποσοστό του 5,8% δεν επιτρέπει στο ΑΛΜΑ να παίξει ρυθμιστικό ρόλο και ως προς τις διεργασίες για την εκλογή προέδρου της Βουλής. Ωστόσο, ο επικεφαλής του Κινήματος εισήλθε στον διάλογο για την προεδρία της Βουλής με συγκεκριμένη πρόταση, θέτοντας στο τραπέζι το όνομα της Ειρήνης Χαραλαμπίδου. Βέβαια υπάρχει σοβαρή δυστοκία από πλευράς ΑΚΕΛ διότι είναι νωπές ακόμη οι μνήμες από την αποχώρηση της κ. Χαραλαμπίδου.
Το ΑΛΜΑ επιθυμεί να αποκτήσει πολιτικό ρόλο και να υπερβεί τα εμπόδια που δημιούργησε το εκλογικό αποτέλεσμα της 24ης Μαΐου ως προς τους σχεδιασμούς του κόμματος για το 2028. Ως εκ τούτου, οι επιλογές του Κινήματος είναι περιορισμένες. Θα πρέπει να πετύχει μια συνεργασία με το ΑΚΕΛ και να κερδίσει τον σεβασμό του κόσμου της Αριστεράς εάν θέλει να έχει κάποιες πιθανότητες στις προεδρικές εκλογές. Οι επιθέσεις φιλίας προς το ΑΚΕΛ είναι μονόδρομος.
Γρίφος
Ούτε το κόμμα του Φειδία Παναγιώτου με τους τέσσερις βουλευτές και το ποσοστό του 5,4% έχει πετύχει κάποιο μεγάλο στόχο. Θεωρείται νίκη η είσοδος στη Βουλή ενός νέου κόμματος αλλά χάθηκαν 50 χιλιάδες ψήφοι συγκριτικά με τις ευρωεκλογές του 2024. Αυτό αποδυνάμωσε τον ρόλο του Φειδία Παναγιώτου στο νέο πολιτικό σκηνικό. Όμως δεν είναι άνευ σημασίας η στάση της Άμεσης Δημοκρατίας και είναι ο πιο απρόβλεπτος παίκτης στη διαδικασία εκλογής προέδρου της Βουλής. Το συγκεκριμένο κόμμα δήλωσε ότι θα αποφασίσει τελευταίο. Φαίνεται ότι προσπαθεί να κερδίσει χρόνο ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο για να διαπραγματευτεί με τον νικητή.
Βέβαια η Άμεση Δημοκρατία προεκλογικά έλεγε ότι θα αποφασίζουν οι πολίτες για τα κρίσιμα ζητήματα και αυτή ήταν η απάντηση στο επιχείρημα ότι δεν έχει πολιτικές προτάσεις για τα μεγάλα θέματα. Ωστόσο, το κόμμα φαίνεται να αναιρεί όσα έλεγε προεκλογικά αφού προσπαθεί να αποφύγει τους πολίτες στο θέμα της εκλογής προέδρου της Βουλής. Εάν τελικά δεν θέσει το ερώτημα στην ηλεκτρονική εφαρμογή της Άμεσης Δημοκρατίας για να αποφασίσουν οι ψηφοφόροι, τότε θα πληγεί η αξιοπιστία του κόμματος.
