Οι πρώτες εκτιμήσεις αυτής της εφημερίδας που έγιναν σε δημοσιεύματα του «Π» είναι πως οι βουλευτικές εκλογές της περασμένης Κυριακής πέραν των οφθαλμοφανών αποτελεσμάτων, αποτύπωσαν και την εικόνα πως μέσα στους λεγόμενους ηττημένους, αναμφίβολα εντάσσεται και ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Μια τέτοια διαπίστωση αναφανδόν απορρίπτεται ανοικτά, αλλά το να γίνεται αναφορά από τον ίδιο την νύκτα των εκλογών πως «για λίγες ψήφους είναι κρίμα που έμειναν έξω κόμματα όπως η ΕΔΕΚ και η ΔΗΠΑ», δηλαδή τα δύο εκ των τριών κομμάτων που συνεργάζονται μαζί του, δια του κυβερνητικού σχήματος, είναι μια πρώτη ένδειξη ότι τα δεδομένα για τον Πρόεδρο έχουν πλέον αλλάξει. Δεν έγινε αυτή η δήλωση ως ένδειξη των δημοκρατικών του ευαισθησιών. Διαφορετικά θα εξέφραζε τη λύπη του και για την αποτυχία δύο άλλων σχηματισμών όπως το Volt και οι Κυνηγοί, οι οποίοι πήραν περίπου τα ίδια ποσοστά με τα συνεργαζόμενα κόμματα. Εστίασε μόνο σε εκείνο που ήθελε να προλάβει: Τις δυσμενείς εντυπώσεις πως δύο εκ των τριών κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνησή του είναι εκτός Βουλής. Τις επόμενες ημέρες, οι συνεργάτες του Προέδρου επέμεναν στη «διακριτικότητα» της μη κρίσης του αποτελέσματος των εκλογών. Ωστόσο από τη στάση της εκτελεστικής εξουσίας, αλλά μέσα και από τις ίδιες τις δηλώσεις, εξάγεται αβίαστα ο έντονος προβληματισμός του Προεδρικού για την επόμενη ημέρα.
Νωρίς, αλλά…
Βεβαίως το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών δεν προδικάζει την όποια εξέλιξη σε μια αντιπαλότητα, πόσο μάλλον το αποτέλεσμα των προεδρικών του 2028. Ωστόσο, διαμορφώνει ήδη ένα νέο πολιτικό περιβάλλον εντός του οποίου θα κινηθεί ο Νίκος Χριστοδουλίδης κατά την επόμενη διετία και επηρεάζει άμεσα τις προοπτικές επανεκλογής του. Οι βουλευτικές, εν ολίγοις, δεν κατέγραψαν απλώς τις δυνάμεις για την επόμενη βουλή που βγήκε μέσα από την εκπροσώπηση των κομμάτων στο σώμα, αλλά λειτούργησαν ως πολιτικό βαρόμετρο για τη σταθερότητα της σημερινής διακυβέρνησης, για τις ισορροπίες στο κομματικό σύστημα και για τη δυναμική των πολιτικών συμμαχιών που είχαν αναδείξει τον σημερινό Πρόεδρο στην εξουσία το 2023.
Η δύσκολη προεδρική πορεία
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξελέγη πριν από τρία χρόνια όχι ως υποψήφιος ενός μεγάλου και ενιαίου κομματικού μηχανισμού, αλλά ως αποτέλεσμα της δικής του ανεξάρτητης υποψηφιότητας και της συνεργασίας του ΔΗΚΟ με τις άλλες μικρότερες δυνάμεις σε μια λειτουργική συμμαχία δυνάμεων του λεγόμενου ενδιάμεσου χώρου, σε συνδυασμό με σημαντικές διαρροές από τον Δημοκρατικό Συναγερμό. Είχε βέβαια και την άμεση στήριξη στη δεύτερη Κυριακή των ακροδεξιών δυνάμεων του ΕΛΑΜ.
Σήμερα, όμως, τα δεδομένα έχουν διαφοροποιηθεί αισθητά. Τα κόμματα που στήριξαν τον Πρόεδρο εμφανίζονται αποδυναμωμένα, ενώ αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρές δυσκολίες πολιτικής επιβίωσης. Η κοινή εκλογική επιρροή των κομμάτων του ενδιάμεσου χώρου έχει περιοριστεί σημαντικά σε σύγκριση με το 2021 και το 2023, τόσο σε έδρες στην Βουλή, όσο και στην ίδια την κοινωνία, γεγονός που δεν αποτελεί απλώς μια αριθμητική απώλεια, αλλά ένδειξη πολιτικής φθοράς και αποδυνάμωσης των συμμάχων του Προέδρου. Από αυτή τη συμμαχία μόνο το ΔΗΚΟ κατάφερε να επιβιώσει παρά τις απώλειες από τη δύναμή του. Με λίγα λόγια, η πολιτική βάση πάνω στην οποία ο Πρόεδρος στηρίχθηκε το 2023 για να κερδίσει την εξουσία, σαφώς και έχει αποδυναμωθεί και κυρίως έχει βραχυκυκλωθεί.
Οι ισορροπίες που άλλαξαν
Την ίδια στιγμή, ο Δημοκρατικός Συναγερμός εξέρχεται από τις βουλευτικές εκλογές με σαφώς ενισχυμένη αυτοπεποίθηση όπως σημειώσαμε από την Κυριακή των εκλογών. Παρά τις εσωτερικές αναταράξεις που ακολούθησαν την ήττα του 2023 και την απώλεια της εξουσίας, ο ΔΗΣΥ όχι μόνο διατήρησε υψηλά ποσοστά αλλά κατάφερε να επιβεβαιώσει τη θέση του ως ο ισχυρότερος κομματικός μηχανισμός. Η πρωτιά του κόμματος δεν αποτελεί μόνο εκλογική επιτυχία, αλλά και πολιτική αποκατάσταση μετά την περίοδο εσωστρέφειας που είχε ακολουθήσει τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει ουσιαστικά τις ισορροπίες ενόψει του 2028. Στο Προεδρικό υπήρχε η εκτίμηση ότι μια ενδεχόμενη σημαντική πτώση του ΔΗΣΥ όπως προδιάθεταν οι δημοσκοπήσεις, θα δημιουργούσε συνθήκες αμφισβήτησης της ηγεσίας του κόμματος και ίσως άνοιγε τον δρόμο για μια μελλοντική πολιτική προσέγγιση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη ο οποίες ήταν έτοιμος, είχε ανοικτή επικοινωνία με τα στελέχη του ΔΗΣΥ, όχι σε συνθήκες ανταρσίας όπως ορισμένοι έσπρωξαν το κόμμα προς τον Χριστοδουλίδη το ’23, αλλά ως ένα θεσμικό επακόλουθο πιθανής ήττας του ΔΗΣΥ.
Η προεδρική στρατηγική της διαρκούς διείσδυσης στον χώρο του ΔΗΣΥ, είτε μέσω προσώπων είτε μέσω πολιτικών ισορροπιών, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αντίθετα, ενίσχυσε την καχυποψία απέναντί του στον παραδοσιακό δεξιό χώρο και συνέβαλε στην πολιτική συσπείρωση της παράταξης. Και ένας ΔΗΣΥ που εμφανίζεται ισχυρός, δύσκολα θα αποδεχθεί να ενδώσει στις όποιες εσωτερικές πιέσεις για να κινηθεί στα τετριμμένα που το έριξε η πρόσφατη του εσωστρέφεια
Επανήλθε ο ελέφαντας…
Η ψυχολογία του κόμματος μεταβάλλεται αισθητά. Από τη θέση άμυνας στην οποία βρισκόταν μετά το 2023, περνά πλέον σε θέση πολιτικής διεκδίκησης της εξουσίας. Τα σημερινά δεδομένα καθιστούν σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε προοπτική πολιτικής συνύπαρξης ανάμεσα στον ΔΗΣΥ και τον σημερινό Πρόεδρο. Παρά το γεγονός πως ο ελέφαντας στο δωμάτιο που είναι ακόμη ο τέως Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης εμφανίζεται αιφνιδίως να πλειοδοτεί για την ανάγκη όπως ιδωθεί ο Νίκος Χριστοδουλίδης ως κάποιος από τα σπλάχνα του ΔΗΣΥ. «Ο Νίκος Χριστοδουλίδης προέρχεται από τα σπλάχνα της παράταξης. Συνεπώς, η φιλοσοφία του δεν διαφέρει της φιλοσοφίας του Δημοκρατικού Συναγερμού. Κάποια στιγμή θα πρέπει να ξεπεραστούν πικρίες, να υπερβούμε των συναισθημάτων και με σύνεση να πολιτευτούμε κατά τρόπο που εάν κι εφόσον τα συλλογικά όργανα συνεχίσουν να βλέπουν ότι η απόφαση της εποικοδομητικής αντιπολίτευσης είναι η ορθότερη, να γίνεται κατά τρόπο ωφέλιμο».
Ο Αναστασιάδης επιχειρεί συνεχώς να εμφανίζεται ως ο άτυπος ηγέτης της παράταξης και να προλάβει συζητήσεις που θα οδηγούν αναποφεύκτως σε υποψηφιότητα εκ του κόμματος για την Προεδρία. Όπως δήλωσε αιφνιδίως στο ΑΝΤ1 ένα μόνο εικοσιτετράωρο από τις εκλογές, «αυτό που προέχει είναι … όχι οι φιλοδοξίες αλλά η μετρημένη και πολύ συνετή διαχείριση του αποτελέσματος αλλά και της προοπτικής. Δηλαδή να μην οδηγηθούμε χάριν προσωπικών φιλοδοξιών σε περιπέτειες. Και βεβαίως έχει δικαίωμα να διεκδικήσει και βεβαίως έχει δικαίωμα να διαβουλευτεί…».
Κομματικοί κύκλοι θεωρούν πως μια τέτοια παρέμβαση αποτελεί σημείο αναφοράς για τον τέως Πρόεδρο και από μόνη της αυτή η δήλωση μπορεί να οδηγήσει σε ένα νέο κύκλο εσωστρέφειας για το κόμμα. Επί του παρόντος πάντως η δήλωση αυτή σχεδόν απαξιώθηκε από την ηγεσία του κόμματος, κυρίως δια της σιωπής της.
