Ο πνιγμός την Πέμπτη το βράδυ των δύο νεαρών γυναικών από τη Σομαλία στη θαλάσσια περιοχή της Ορόκλινης επαναφέρει στο προσκήνιο τα δύο κρίσιμα ζητήματα της ναυαγοσωστικής κάλυψης των παραλιών και την επικινδυνότητα των κυματοθραυστών σε σημεία όπου δεν είναι αναγκαίοι.
Οι δύο γυναίκες φαίνεται να παρασύρθηκαν προς την περιοχή των κυματοθραυστών, σε ώρα κατά την οποία δεν υπήρχε ναυαγοσώστης σε υπηρεσία στο συγκεκριμένο σημείο, όπως ανέφερε στον «Π» ο πρόεδρος της Κυπριακής Ναυαγοσωστικής Ομοσπονδίας, Πόλυς Παλλήκαρος, υποδεικνύοντας πως τα ωράρια στις παραλίες είναι περιορισμένα και πως, με τα σημερινά δεδομένα, δεν είναι εφικτό να λειτουργούν όλοι οι πύργοι από την ανατολή μέχρι τη δύση του ήλιου.
Παγίδα οι κυματοθραύστες
Στο κάδρο μπαίνει, όμως, και η ίδια η μορφολογία της παραλίας. Η δρ. Ξένια Λοϊζίδου, πολιτικός μηχανικός και ακτομηχανικός, εξηγεί στον «Π» ότι οι κυματοθραύστες αποτελούν παγίδα θανάτου, επισημαίνοντας την επικινδυνότητά τους και την απερίσκεπτη αύξηση τοποθέτησής τους.
Όπως αναφέρει, στις άκρες τους δημιουργούνται φαινόμενα περίθλασης και ρεύματα, τα οποία διαβρώνουν και βαθαίνουν τον πυθμένα.
Σύμφωνα με την ίδια, μπροστά από τους κυματοθραύστες μπορεί να δημιουργούνται ρηχά σημεία –όπως είναι και ο σκοπός τους– ωστόσο ανάμεσά τους ο βυθός να βαθαίνει απότομα. Αυτό, όπως λέει, μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ασφάλειας σε έναν λουόμενο που περπατά σε ρηχά νερά και ξαφνικά χάνει τον πυθμένα κάτω από τα πόδια του. «Ακόμα και έμπειρος να είσαι, αν περπατάς και ξαφνικά χάνεις τον κόσμο κάτω από τα πόδια σου, αιφνιδιάζεσαι», σημειώνει.
Η δρ. Λοϊζίδου αναφέρεται και στα ανάστροφα πυθμενικά ρεύματα, εξηγώντας ότι η επιφάνεια της θάλασσας μπορεί να φαίνεται ήρεμη, ενώ κάτω από αυτή να υπάρχουν ρεύματα που τραβούν τον λουόμενο προς τα ανοιχτά. Σε τέτοιες συνθήκες, προσθέτει, ρούχα ή βάρος στο σώμα μπορεί να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο την αντίδραση. Περιγράφει το φαινόμενο όχι ως «ρουφήχτρα», όπως συχνά λέγεται, αλλά ως τυρβώδη ροή που δημιουργείται όταν το κύμα και τα πυθμενικά ρεύματα συναντούν εμπόδιο και επιστρέφουν με δύναμη προς τα πίσω.
Η δρ. Λοϊζίδου προειδοποιεί επίσης ότι όταν υπάρχει κύμα σε περιοχή με κυματοθραύστες, οι λουόμενοι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ακόμη κι αν η λεκάνη μπροστά από τα έργα φαίνεται ήρεμη. Η ηρεμία αυτή, λέει, μπορεί να είναι παραπλανητική και να κρύβει επικίνδυνες κινήσεις νερού.
Η ίδια είναι ιδιαίτερα επικριτική για την εκτεταμένη χρήση κυματοθραυστών στην Κύπρο, λέγοντας ότι «έχουμε υπερβολικά πολλούς» και ότι οι τοπικές Αρχές ζητούν συνεχώς νέα έργα, με στόχο τη δημιουργία ήρεμων, αμμωδών παραλιών.
Οι απαγορευμένες ζώνες για πλωτά
Την ίδια ώρα η ύπαρξη ναυαγοσωστικού πύργου στην περιοχή δεν αρκεί πάντα. Σε περιστατικά με ρεύματα γύρω από κυματοθραύστες, λέει ο κ. Παλλήκαρος, απαιτούνται και πλωτά ή μηχανοκίνητα μέσα διάσωσης, όπως jet ski, ώστε να υπάρχει ταχεία επέμβαση και μεγαλύτερη ακτίνα δράσης. Ωστόσο, όπως αναφέρει ο ίδιος, επικαλούμενος τη νομοθεσία, τα σκάφη απαγορεύεται να περνούν τις σημαδούρες από την πλευρά της ακτής και αυτό συμπεριλαμβάνει και τα ναυαγοσωστικά jet ski. Έκκλησή του είναι τα εν λόγω σκάφη να εξαιρεθούν από την απαγόρευση, καθώς μπορούν να αποτελέσουν σωτήριο μέσο για λουόμενο που πνίγεται. Ο ίδιος μάλιστα αναφέρει ότι έχει στείλει επιστολές και έκανε επαναλαμβανόμενες προσπάθειες για να τροποποιηθεί η νομοθεσία, ωστόσο οι εισηγήσεις του δεν εισακούστηκαν.
Πρόβλημα η έλλειψη ναυαγοσωστών
Το άλλο μεγάλο πρόβλημα ασφάλειας στις παραλίες μας αφορά το ωράριο κατά το οποίο αυτές καλύπτονται από ναυαγοσώστες και τους περιορισμένους μήνες του έτους που αυτοί εργοδοτούνται. Κατά τον κ. Παλλήκαρο, παραλίες με αυξημένη επικινδυνότητα θα πρέπει να καλύπτονται για περισσότερες ώρες και αυτό να γνωστοποιείται καθαρά στο κοινό. «Ο κόσμος πρέπει να ξέρει ποιες παραλίες φυλάσσονται, ποιες ώρες και με ποια μέσα», ανέφερε, τονίζοντας ότι η ενημέρωση των λουομένων πρέπει να είναι άμεση και εύκολα προσβάσιμη.
Το πρόβλημα, όπως λένε οι ναυαγοσώστες, δεν περιορίζεται στα ωράρια. Κάθε χρόνο παρουσιάζονται δυσκολίες στην πλήρωση των εποχικών θέσεων, καθώς μεγάλο μέρος του συστήματος στηρίζεται σε εποχικούς ναυαγοσώστες, αρκετοί εκ των οποίων είναι φοιτητές. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο ΚΥΠΕ λειτουργός της Μονάδας Ασφάλειας Παραλιών του Υπουργείου Εσωτερικών, οι θέσεις που καλύπτονται από πόρους του υπουργείου και των τοπικών Αρχών είναι περίπου 380, ενώ οι μόνιμες ανέρχονται στις 107.
Κατά τον κ. Παλλήκαρο, η λύση περνά μέσα από αύξηση των μόνιμων θέσεων ή θέσεων μεγαλύτερης διάρκειας, όπως οκτάμηνων ή εξάμηνων συμβολαίων. Παράλληλα, η Ομοσπονδία εκφράζει έντονη διαφωνία με το ενδεχόμενο στελέχωσης πύργων με έναν αντί δύο ναυαγοσώστες, θέση που, όπως υποστηρίζει, δεν συνάδει με τα πρότυπα ασφάλειας και περιορίζει την ικανότητα ανταπόκρισης σε διάσωση.
