Οι διεργασίες όπως αυτή τη στιγμή αναπτύσσονται στο ΑΚΕΛ ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028, ξεφεύγουν σταδιακά από μια θεωρητική προσέγγιση και φιλολογικές συζητήσεις. Η περιρρέουσα γύρω από το θέμα, αν και διαθέτουν τα κόμματα σχεδόν ενάμισι χρόνο ως τη νέα εκλογική αναμέτρηση, πιέζει και το ΑΚΕΛ να κινηθεί με γρηγορότερους ρυθμούς, ξεφεύγοντας από μια σταδιακή τυπική αναγνώριση του εδάφους και εισερχόμενο σε μια ιδιαίτερα κομβική πολιτική διαδικασία για το κόμμα.
Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, γιατί στο κόμμα είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στη μεταφορά σημείων αναφοράς, τα οποία λαμβάνουν χώρα εντός των εσωτερικών συζητήσεων, το σκηνικό που διαμορφώνεται καθορίζει ουσιαστικά μια πολιτική διεργασία επανακαθορισμού της στρατηγικής του κόμματος απέναντι στις απαιτήσεις της σύγχρονης κυπριακής κοινωνίας.
Ο στόχος
Το βασικό διακύβευμα για το κόμμα σήμερα είναι οι λύσεις που θα προταθούν να είναι τέτοιες που να κατορθώσουν να πετύχουν την ανάδειξη εκείνου του προσώπου που θα καταφέρει να ηγηθεί αποτελεσματικά μιας ευρείας κοινωνικής συμμαχίας για την «προοδευτική αλλαγή», όπως ονομάζουν αυτή την αναγκαιότητα τα ίδια τα στελέχη του κόμματος.
Με βάση τα όσα ο «Π» αντιλαμβάνεται, ένα σημαντικό κομμάτι του προβληματισμού στο ΑΚΕΛ αφορά την «επιβολή εξωγενών παραγόντων», όπως είναι μια διαμορφούμενη σήμερα σταδιακή αλλαγή της λεγόμενης ανθρώπινης γεωγραφίας και τις δυναμικές της, στην πολιτική ζωή του τόπου.
Αυτό εν ολίγοις έχει να κάνει με το γεγονός ότι σταδιακώς υφίσταται μια διαρκής και απαιτητική τάση ανανέωσης στην πολιτική κονίστρα, τόσο σε επίπεδο προσώπων, όσο και ηλικιακά. Η προηγούμενη πενταετία σημαδεύτηκε από την εκλογή ενός Προέδρου κάτω των 50, μιας κάτω από τα 40 προέδρου της Βουλής και του μεγαλύτερου κόμματος, την εμφάνιση ενός νέου ανθρώπου ο οποίος κέρδισε έδρα στην Ευρωβουλή και εισήλθε με το δικό του κόμμα στη Βουλή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ακόμη - και προσφάτως ένας εκ των χαμένων στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές - η ΕΔΕΚ, ενώπιον των υπαρξιακών της αδιεξόδων, αναδεικνύει αρχηγό μια 27χρονη.
Οι τάσεις αυτές δεν μπορούν να είναι τυχαίες και το ΑΚΕΛ δεν τις αγνοεί. Η κοινωνία και ιδίως οι νεότερες γενιές, αναζητούν νέα πρόσωπα, απαλλαγμένα από βαρίδια του παρελθόντος. Αυτή η κοινωνική απαίτηση απασχολεί έντονα το ΑΚΕΛ, το οποίο επιχείρησε να αφουγκραστεί τις αλλαγές αυτές ήδη από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, εντάσσοντας στις λίστες του νέους υποψηφίους και πετυχαίνοντας μάλιστα να εκλέξει στη Λεμεσό τον νεαρότερο βουλευτή του κοινοβουλίου, τον Εφραίμ Χρίστου.
Μια ρεαλιστική αποτίμηση
Ανάμεσα στα ονόματα που πέφτουν στο τραπέζι των συζητήσεων, είναι ξεκάθαρο, και ουδείς το διαψεύδει ότι τίθεται στις ανεπίσημες συζητήσεις σε σχέση με τις επιλογές του ΑΚΕΛ, είναι ο Ανδρέας Μαυρογιάννης. Δεν είναι γνωστό κατά πόσο η περίπτωση Μαυρογιάννη δεσπόζει στις συζητήσεις και τις σκέψεις των ανθρώπων του ΑΚΕΛ, αλλά σίγουρα συμβάλλει σε έντονο βαθμό η προηγούμενη εκλογική εμπειρία του διπλωμάτη, καθώς πρόκειται για τον άνθρωπο που έφτασε μια ανάσα από την προεδρία στις εκλογές του 2023. Ωστόσο, η αξιολόγησή του από το ΑΚΕΛ ποσώς γίνεται με συναισθηματικούς όρους, αλλά όπως σημείωναν στο κόμμα, με «ψυχρό πολιτικό ρεαλισμό, ζυγίζοντας προσεκτικά τα πλεονεκτήματα και τα σοβαρά μειονεκτήματα μιας εκ νέου υποψηφιότητάς του.
Πλεονεκτήματα …
Με βάση τα όσα έχουν συλλεχθεί από τον «Π», στα θετικά του Ανδρέα Μαυρογιάννη, όπως τα αντιλαμβάνονται στο ΑΚΕΛ και για τα οποία ουδείς μπορεί να εκφράσει διαφορετικές προσεγγίσεις είναι:
- Ο Ανδρέας Μαυρογιάννης είναι πλήρως αναγνωρίσιμος και αυτό έγινε ακόμη πιο έντονο από τη μεγάλη μάχη της προηγούμενης πενταετίας.
- Η παρουσία του στην τελευταία προεδρική μάχη και η επίτευξη ενός εντυπωσιακού ποσοστού 48% στον δεύτερο γύρο απέδειξε ότι διαθέτει ισχυρό έρεισμα.
- Ως υποψήφιος που στηρίχθηκε από το ΑΚΕΛ, παρά τις παραδοσιακές δεξιές του καταβολές, κατάφερε να διεισδύσει σε στρώματα ψηφοφόρων πέρα από τη στενή κομματική βάση της αριστεράς, φέρνοντας κοντά νέους ανθρώπους και μετριοπαθείς πολίτες
… και μειονεκτήματα
Από την άλλη, στους προβληματισμούς εντός του κόμματος τίθενται και άλλες παράμετροι, όχι βεβαίως κατά προτεραιότητα, αλλά είναι εκεί:
- Το 2028 ο Ανδρέας Μαυρογιάννης θα είναι 72 ετών. Αυτό δεν έχει να κάνει με κάποιο αδιόρατο ηλικιακό ρατσισμό, αλλά μόνο με τη διασύνδεση της γενικότερης τάσης ανανέωσης, όπως επιβάλλεται σταδιακά και στους πρωταγωνιστές της πολιτικής.
- Η αβεβαιότητα επανάληψης του 2023, αφού θεωρείται πολιτικά απίθανο να επαναληφθεί το «συνδυαστικό» σκηνικό των προηγούμενων εκλογών, όπου ο ΔΗΣΥ εμφανίστηκε βαθύτατα διαιρεμένος, με αποτέλεσμα ένα τεράστιο και κρίσιμο κομμάτι των υποστηρικτών του να μετακινηθεί μαζικά προς τον Μαυρογιάννη στον δεύτερο γύρο. Σήμερα, τα δεδομένα είναι διαφορετικά και ο ΔΗΣΥ δεν αναμένεται να παρουσιάσει την ίδια εσωτερική ρήξη υπέρ ενός υποψηφίου ο οποίος θα στηρίζεται από την αριστερά.
- Αν ο Μαυρογιάννης κατέλθει στις εκλογές χωρίς ευρύτερες πολιτικές συμμαχίες - πέραν του ΑΚΕΛ-, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα μπορέσει να κερδίσει την τελική μάχη. Μπορεί να περάσει άνετα στον δεύτερο γύρο λόγω της ισχυρής βάσης του ΑΚΕΛ, αλλά εκεί θα βρεθεί αντιμέτωπος με ταβάνι συσπειρώσεων αν δεν υπάρξουν δομικές συγκλίσεις με άλλες πολιτικές δυνάμεις του ενδιάμεσου χώρου.
Με βάση τους προβληματισμούς στο ΑΚΕΛ, είναι πιθανό να υπάρξει εκ μέρους του Ανδρέα Μαυρογιάννη εξαγγελία υποψηφιότητας χωρίς να περιμένει τη στήριξη κομμάτων ή και άλλων πολιτικών φορέων. Στην ουσία να υπάρξει μια αυτόνομη εξαγγελία πριν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων εντός του ΑΚΕΛ. Μια τέτοια κίνηση θα έχει στόχο απεξάρτησης από τις αποφάσεις του ΑΚΕΛ, αλλά ταυτόχρονα θα θεωρηθεί και ως μια μορφή πίεσης προς την ηγεσία, η οποία όμως επιθυμεί να διατηρήσει τον χρονικό έλεγχο των εσωκομματικών διεργασιών.
Προς αναζήτηση και άλλων λύσεων
Απέναντι στο σενάριο Μαυρογιάννη, στο εσωτερικό του ΑΚΕΛ, εξετάζεται σοβαρά η εναλλακτική οδός της ανάδειξης ενός νέου, φρέσκου προσώπου.
Η λογική αυτή στηρίζεται στην ανάγκη το κόμμα να εναρμονιστεί πλήρως με τις απαιτήσεις της εποχής. Ένας νεότερος υποψήφιος, ο οποίος θα εκπληρώνει τις προδιαγραφές τόσο της κομματικής βάσης όσο και της ευρύτερης κοινωνίας, θα μπορούσε να εκφράσει το διαφορετικό πνεύμα και να φέρει αέρα ανανέωσης.
Ωστόσο, η ηγεσία και τα όργανα του κόμματος γνωρίζουν καλά ότι αυτή η επιλογή ενέχει τεράστια ρίσκα με κυρίαρχο την έλευση του χρόνου. Δεν είναι αργά αλλά ούτε και νωρίς αν πρόκειται για πρόσωπο περιορισμένης αναγνωρισιμότητας.
Υπενθυμίζεται ακόμη ότι το ΑΚΕΛ αντιμετωπίζει διαχρονικά δυσκολίες στη διείσδυση σε ορισμένα κοινωνικά και ιδεολογικά στρώματα (ιδιαίτερα στον παραδοσιακό δεξιό ή κεντρώο χώρο). Ένας άπειρος ή μη ευρέως αποδεκτός νέος υποψήφιος, ενδέχεται να περιοριστεί στα παραδοσιακά εκλογικά όρια της αριστεράς, καθιστώντας αδύνατη τη νίκη στον δεύτερο γύρο.
Ενόψει αυτών των προκλήσεων, ο Στέφανος Στεφάνου έθεσε τις απόλυτες «κόκκινες γραμμές» και τα κριτήρια του ΑΚΕΛ για την επιλογή της υποψηφιότητας του 2028, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν αποτελεί επιλογή:
- Μια υποψηφιότητα που δεν προτεραιοποιεί τη λύση του Κυπριακού στη συμφωνημένη βάση της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ) με πολιτική ισότητα.
- Μια υποψηφιότητα που θα συνεχίσει να υπηρετεί το σημερινό μοντέλο διακυβέρνησης των αριθμών και της επικοινωνίας.
- Μια υποψηφιότητα που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα των λίγων, συντηρώντας τις σκιές της διαφθοράς και της διαπλοκής.
Οι άλλοι
Η εξίσωση των προεδρικών εκλογών του 2028 δεν εξαρτάται μόνο από τις εσωτερικές αποφάσεις του ΑΚΕΛ, αλλά επηρεάζεται καταλυτικά από τις κινήσεις των υπόλοιπων κομμάτων του πολιτικού φάσματος.
Στο ΔΗΚΟ, παρά το γεγονός ότι στηρίζει επί του παρόντος τη διακυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη, (ο οποίος μάλιστα, για να κρατήσει κοντά του το κόμμα, παραχώρησε σημαντικό μερίδιο των υπουργείων σε στελέχη του ΔΗΚΟ), αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο μιας αυτόνομης πορείας ή ακόμα και υπόδειξης ενός δικού τους υποψηφίου, διεκδικώντας ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο στον ενδιάμεσο χώρο.
Από την άλλη, το ΕΛΑΜ παρά το γεγονός ότι έχει εκ του αποτελέσματος μετατραπεί σε προνομιακό συνομιλητή του Νίκου Χριστοδουλίδη, εντούτοις δεν φαίνεται να υπάρχει ακόμη διαυγής και ξεκάθαρη εικόνα για το αν θα τηρήσει την παραδοσιακή του τακτική να το παλεύει δηλαδή αυτόνομα στον πρώτο γύρο και να στηρίζει τον εκάστοτε αντίπαλο υποψήφιο του ΑΚΕΛ στον δεύτερο γύρο.
